Welke vooruitgang is er geboekt in het onderzoek naar genezing?

Hoop doet leven! Onderzoekers werken hard aan de genezing van hiv. Wereldwijd kwam dit jaar in het nieuws dat er vooruitgang wordt geboekt: de genezen Mississippi-baby en de twee ‘Boston-patiënten’ die hiv-vrij zijn. Wetenschappers zijn optimistisch, maar er zijn nog veel hindernissen te nemen. Het gaat nog zeker vele jaren duren voor genezing voor veel meer mensen met hiv mogelijk zal zijn.

Eregast: Timothy Henrich, die twee patiënten hiv-vrij heeft gemaakt

Onze eregast dit jaar is dr. Timothy Henrich, internist en onderzoeker in een ziekenhuis in Boston dat aan Harvard is verbonden. Hij is de man achter de ‘Boston-patiënten’: twee patiënten die niet alleen hiv hadden, maar ook leukemie, net zoals Timothy Brown (twee jaar geleden bij ons te gast, samen met zijn arts Gero Hütter). Voor die leukemie hebben de twee Boston-patiënten een paar jaar geleden een stamceltransplantatie gehad. Timothy Brown had een stamceldonor met het ‘anti-hiv-gen’, maar de donoren van de Boston-patiënten hadden zo’n gen niet. Na de transplantatie zijn er heel veel onderzoeken gedaan, maar men kon in de Boston-patiënten toch geen hiv meer aantonen. Ze gebruikten echter nog wel hiv-medicijnen. In maart en in mei zijn deze twee patiënten daarmee gestopt, want alleen dan kan men vaststellen of iemand echt is genezen van hiv. Ze vonden het allebei heel vreemd om na al die jaren te stoppen met het dagelijks medicijngebruik. Nog elke week is het bloedonderzoek spannend: is er werkelijk geen virus? Deze zomer kwam het wereldwijd in het nieuws: het was nog te vroeg om te concluderen dat ze genezen zijn, maar: so far so good: ze waren nog steeds hiv-vrij. Wanneer Timothy Henrich in het weekend van Wereld Aids Dag in Carré staat, dan zijn de twee Boston-patiënten ruim een half jaar gestopt met hiv-medicijnen. Kan dan gezegd worden dat zij echt zijn genezen van hiv? En: de Boston-patiënten hebben een andere hiv-variant dan Timothy Brown en de stamceltransplantatie is ook net even anders aangepakt. Levert dit inzichten op die genezing voor veel meer mensen met hiv dichterbij brengt?

Kan ik ook al genezen?

Ongeveer één op de zes mensen die zo’n transplantatie krijgen, overlijdt daaraan, dus dat is veel te riskant om toe te passen als je geen leukemie hebt.

Wat wordt er in Nederland gedaan aan onderzoek naar genezing van hiv?

Ook op Nederlandstalig grondgebied wordt relevant onderzoek gedaan naar genezing van hiv. In het ochtenprogramma een gesprek met arts-viroloog dr. Anne Wensing van het UMC Utrecht en dr. Linos Vandekerckhove van het Universitair Ziekenhuis Gent. Veel onderzoekers die werken aan genezing van hiv hebben eigenlijk nooit contact met hiv-patiënten. De mooie ervaring van Linos Vandekerckhove is dat hij als internist hiv-patiënten behandelt én onderzoek doet naar genezing van hiv.

Verschillende vormen van genezing

Het is goed om je te realiseren dat er verschillende soorten genezing denkbaar zijn. Het mooist zou natuurlijk totale genezing zijn, waarbij er geen enkel spoor van het virus meer in je lichaam te vinden is. Misschien kun je dan het virus nog wel opnieuw oplopen. Maar het is waarschijnlijker dat eerst ‘functionele genezing’ wordt bereikt: je hoeft dan geen medicijnen meer te gebruiken, want je lichaam houdt het virus zelf onder controle, maar misschien is er nog wel enig virus in je lichaam en het zou kunnen zijn dat je het virus nog kunt overdragen. Het zou heel goed kunnen dat zo’n genezing eerst alleen mogelijk wordt voor mensen die heel snel na het oplopen met hiv-remmers zijn gestart.

Mississippi-baby

Dit jaar kwam de ‘Missisipy-baby’ in het nieuws: een meisje dat met hiv is geboren en meteen na haar geboorte anderhalf jaar hiv-medicijnen heeft gebruikt. Daarna kwam de moeder niet meer naar het ziekenhuis en gebruikte het kindje ook geen hiv-medicijnen meer. Het meisje is nu bijna drie jaar. Men heeft haar steeds opnieuw onderzocht, maar er is geen spoor van hiv meer in haar lichaam te vinden.

Food for thought

Je kunt maar beter niet gaan zitten wachten op genezing: twee jaar geleden hadden we een arts in Carré die één patiënt heeft genezen. Nu een die twee patiënten heeft genezen. Dat schiet niet op! Wat kun je nu al doen om 'zo genezen mogelijk' te leven? Oftewel: om zo min mogelijk last te hebben van je hiv?

Lancering hivvrij.nl: hoe staat het met het onderzoek naar genezing?

Tijdens de bijeenkomst ‘Something Inside So Strong’ zal de website hivvrij.nl worden gelanceerd. Deze website is een initiatief van Volle Maan en is mede mogelijk gemaakt door MSD, een van de makers van hiv-medicijnen, zonder dat MSD invloed heeft op de inhoud van de website. Op hivvrij.nl staat informatie in begrijpelijke taal over de volgende onderwerpen:
  1. Hoe staat het met het onderzoek naar genezing? Wat zijn de verwachtingen?
  2. Wetenschappers delen hun visie: het zou kunnen zijn dat totale genezing ooit mogelijk wordt, maar er is ook een vorm van genezing denkbaar waarbij je geen pillen meer hoeft te slikken, maar niet volledig genezen bent. Wat is dan de uiteindelijke gezondheidssituatie? Wat kan er worden gezegd over de mogelijke risico’s en bijwerkingen?
  3. Wat betekent het voor je als je in de toekomst zou kunnen genezen van hiv?
  4. Mensen met hiv delen met wetenschappers wat voor hen van belang is bij genezing: bijvoorbeeld geen pillen slikken, niet meer infectieus zijn, geen onzekerheid. Welke risico’s zou je voor genezing voor lief willen nemen?
  5. Wat kun je nu al doen om 'zo genezen mogelijk' te leven? Om zo min mogelijk last te hebben van je hiv?